I.
From the newspaper Ka Lama Hawai’i, Lahaina Luna, February 21, 1834:
No Ka Laehaokela
[About the Rhinoceros]
1. O ka Elepani wale no ka mea i oi aku kona nui mamua o ka Laehaokela. Eono paha kapuai kona kiekie a he umikumamalua ka loihi, a he umikumamaha kekahi.
[The Elephant is the only animal larger than the Rhinoceros. The Rhinoceros is about six feet in height and twelve feet in length. Some reach fourteen feet.]
2. Ua loihi loa kona kino, a ua nui; ua pokole kona mau wawae; ua manoanoa hoi; a ua kaumaha; ua palahalaha kona pepeiao, a ku pono iluna; ua oi aku kona lehelehe luna mamua o ka lehelehe lalo; ua uuku kona mau maka ua mimino nui loa kona ili, e like me ka lole manoanoa, i hoalualuia; ua loihi kona nuku, a malaila kona pepeiaohao nui, ikaika loa; a ua pokole kona kapuai, a ekolu no manamana.